Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ormaiztegi

Wikibookstik
Jump to navigation Jump to search
Ormaiztegi
Ormaiztegi 01.JPG
Administrazioa
HerrialdeaEuskal Herria
ProbintziaGipuzkoa
Euskal Autonomia Erkidegoko eskualdeaGoierri
Alkatea Dña. Rosario Maria Urquia Goitia (en) Itzuli
Izen ofiziala Ormaiztegi
Posta kodea 20216
Geografia
Koordenatuak 43° 02′ 35″ N, 2° 15′ 17″ W / 43.0431°N,2.2548°W / 43.0431; -2.2548Koordenatuak: 43° 02′ 35″ N, 2° 15′ 17″ W / 43.0431°N,2.2548°W / 43.0431; -2.2548
Gipuzkoa municipalities Ormaiztegi.JPG
Azalera 7 km²
Altuera 200 m
Mugakideak Gabiria, Ezkio-Itsaso, Beasain, Idiazabal eta Mutiloa
Demografia
Biztanleria 1.276 bizt. (2019)
Dentsitatea 182,29 bizt/km²
ormaiztegi.net

Ormaiztegi Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 1.276 biztanle ditu.

Ezagutu[aldatu]

Zer ikusi[aldatu]

Tomas Zumalakarregi general karlistaren bustoa

Iriarte erdikoa XVIII.mendeko baserria (kokalekua) egun museo moduan egokitua.

Bataio-harri bisigotikoa (ormaiztegiko udaletxearen web orria)

Arandi zar baserria XVI. mendeko eraikuntza. Tomas Zumalakarregiren jaiotetxea

XIX.mendeko trenzubia (ormaiztegiko udaletxearen web orria)

Bainuetxe zaharreko urbeltz iturria (ormaiztegiko udaletxearen web orria) eta bainuetxearen arrasto den azken eraikina (ikusi irudia).

Eskola zaharra (kokapena)

Española basoa mendia (ormaiztegiko udaletxearen web orria)

Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoak utzitako bagoneta, “yunquera” modelokoa. Gipuzkoan XX. mende hasieran erabilia. Gallartako Museotik datorren bagoneta honek Ormaiztegik meatzaritzarekin izandako harremana gogora arazten digu. Zerain eta Mutiloko meategien ustiaketa Erdi Arotik dator, baina Ormaiztegirekiko lotura XX. mende hasieran koka daiteke. Izan ere, Mutilotik Ormaiztegira mea ekartzeko trenbidea 1901.ean jarri zen martxan eta 27 urtez erabili zen Norteko trenbidearekin lotura egiteko. Bestalde, Ormaiztegin biltegiak eta mea kaltzinatuz aberasteko labea ere kokatu ziren tren geltokiaren inguruan. Ormaiztegik meatzaritzarekin izandako harremanaren memoria jaso dezagun.

Zer egin?[aldatu]

Zumalakarregi Museoa bisitatu (antolatu zure bisita) Zumalakarregi Museoa Euskal Herriaren historia Antzinako Erregimenetik liberalismorako aldian, Hirugarren Karlistadara arte, azaldu eta horren inguruko bilduma egiten duen museo bat da, Ormaiztegin (Gipuzkoa) kokatua. Gipuzkoako Foru Aldundiaren zerbitzu publikoa da, eta bereziki Tomas Zumalakarregiren eta Migel Antonio Zumalakarregiren bizitzak azaltzen ditu. Hain zuzen, Iriarte Erdikoa izeneko XVII. mendeko baserrian du egoitza, non Zumalakarregi familia bizi izan zen. Zumalakarregi familiaren eta garaiko objektuez gainera, museoko funtsetan badira ikertzaileen esku jartzen diren agiri garrantzitsuak ere.

Zumalakarregi Museoaren ataria

San Andres parrokia eliza bisitatu. XVI. mendekoa da, eta atari eta bataio-harri erromanikoak ditu.

Trenzubia ikusi. 1864ko abuztuaren 15ean inauguratua, Madrid-Paris trenbideko obrarik garrantzitsuena da. Gustave Eiffelen aurrekari batek diseinatua, Alexander Lavalley (1821-1892) injinariak, Ormaiztegi herrian zehar igarotzen den Eztanda ibaiaren harana zeharkatzeko egina. Laminatutako burdin egitura da, errematxekin lotuta eta harlanduz estalitako lau pilarek eusten dutena, 289 m-ko luzera eta 34 m-ko gehiengo altuera duena. Zubi zabal, eroso, arin eta oso segurua. Benetako maisu-lana, burdina erabiliz, orduan eraikuntza material berria eta iraultzailea zena. (informazio gehiago)

Bide Berdea egin. Mutiloa-Ormaiztegi Bide Berdea, erabili gabe gelditu den trenbide azpiegitura, bizikleta edo senderismorako errekuperatu den, 4,5 km-ko luzera duen ibilbidea. Barnaola baserritik, Zeraingo meatze barrutiatik eta Mutiloako meatze barrutiatik ateratzen zen burdin mineralaren bilgunea, Ormaiztegiko tren geltokira doana. Bi meatze barrutiatik ateratako materialak inguruko burdinolak hornitzen zituzten eta ibilbide honek mineralak egiten zuen bidea erakusten digu.

Ibilbideak[aldatu]

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

Non jan[aldatu]

Kuko jatetxea (Goierri turismoko web orria) (kokapena)

Itxune jatetxea (web orrialdea) (kokapena)

Murua taberna (kokapena)

Lo egin[aldatu]

Petit goierri hotela web orria

Casa Rural Etxeluze (Booking bidez erreserbatu)

Itxune hotlea Web orria

Zer ikusi ondoren[aldatu]

· Ezkioko Igartubeiti Baserri Museoa

Ikus, gainera[aldatu]

Kanpo estekak[aldatu]